Thủ đô Bangkok – P2

Giai đoạn phát triển mới của Rattanakosin (1851-1946)

Đây là một giai đoạn phát triển mạnh của khu vực đô thị cổ ở Bangkok, kéo dài từ triều vua Rama IV (1851-1868) đến Rama VIII (1935-1946). Đây là thời kỳ Thái lan có những mối quan hệ với phương Tây và đã có những hiệp định quan hệ thương mại được ký kết với các nước Âu châu. Vua Rama IV đã cho phát triển khu vực Hoàng cung tạo thành một tổng thể kiến trúc hoàn thiện dùng làm nơi ở của Hoàng tộc và nhiều con đường mới, nhà mới cũng đã mọc lên ở khu vực ven sông. Đó là những con đường mới như Charơn Krung, Bam Rung Mương, Phang Nakhon. Dọc hai bên các đường này đã có nhiều nhà cửa được xây dựng từ một đến hai tầng, xen kẽ với nhiều cửa hiệu tạo nên một cấu trúc đường phố mới ở khu Bangkok cổ. Một con kênh mới được đào ỏ phía bên ngoài là kênh Phadung Krungkasem cùng với một số con đường cho xe ngựa và xe thô sơ. Thời vua Rama IV đã xây nhiều đường bộ trong thành để dần dần thay thế hệ thống kênh rạch mà ông cho là hạn chế sự phát triển mỏ mang của đất nước, ông đã cho xây đại lộ “đường mới” mà ngày nay là đại lộ Charơn Krung. Đại lộ này là con đường rộng và lớn trong nội thành chạy dọc phía đông con sông Chao Phara. Người ta nhanh chóng xây dọc hai bên đường phố những công sở lớn và những toà lãnh sự nước ngoài. Đường mới và các nhánh của nó lập tức trở thành đầu mối thương nghiệp và trung tâm buôn bán lớn, sầm uất cho tới những năm 50 của thế kỷ này.

Vào thời vua Rama V (Chulalongkon 1868-1910) trở đi, ảnh hưởng của phương Tây đã có dấu hiệu rõ nét tại thủ đô Bangkok với nhiều công trình xây dựng mới. Vua Rama V, tức Chulalongkon (1868-1910) là một vị vua nổi tiếng trong lịch sử Thái lan. ông là người đã thi hành nhiều chính sách cải cách quan trọng tạo nên những bước phát triển mới của xã hội Thái lan và cũng làm cho thủ đỏ Bangkok có những đổi mới quan trọng. Khu Hoàng cung được hoàn thiện hơn với tổ chức mặt bằng kiến trúc kiểu phương Tây nhưng vẫn giữ bộ mái kiểu kiến trúc truyền thống được làm vào năm 1880. Nhiều con đường lớn và cầu cống theo kiểu xây dựng đô thị ở châu Âu cũng được phát triển. Bức tường thành cũ được phá dỡ để làm đường xá (trừ một số đoạn với pháo đài và cổng được giữ laị). Vua Rama V đã mở rộng đô thị với việc xây dựng những lâu đài mới như lâu đài Suan Đusit và lâu đài Si Pathum ở phía đông của khu vực cũ. về giao thông đô thị cũng được phát triển mạnh: từ năm 1892, tàu điện được đưa vào xử dụng trên tuyến đường Charơn Krung, lúc này đã được mang tên “Đường mới” (New Road). Từ năm 1900 bắt đẩu có tuyến xe lửa nối Bangkok tới Autthia. Nhiều loại dịch vụ đô thị quan trọng cũng đã được phát triển như bưu điện và điện tín được hình thành từ 1880. về kiến trúc cũng bắt đầu du nhập những ảnh hưởng của phưong Tây, như ngôi chùa được xây dựng bằng đá cẩm thạch Vat Benchamapovit (1900). Một sô’ cây cầu được xây dựng theo phong cách Pháp và toà nhà Quốc hội chịu ảnh hưởng của kiến trúc Italia.

Rama V là ông vua đầy trí tuệ, một nhà cải cách lỗi lạc mà ảnh hưởng của những cải cách đó đã tác động lên mọi khía cạnh trong đời sống của các tầng lớp nhân dân Thái Lan. ông là người Thái Lan đầu tiên mở các chuyến công du sang các nước láng giềng và các nước phương Tây. Triều đại của ông đã đạt nhiều thành tích trong ngành xây dựng cả về khối lượng lẫn chất lượng. Cái lớn lao nhất trong những công trạng của ông là đã đổi mới thủ đô Bangkok, nâng tầm cỡ của nó lên sánh ngang với các thủ đô tiên tiến của phương Tây đương thời. Cũng vào triều đại của ông, số tường thành cũ được phá đi để mở rộng đường sá. Chỉ trong một thời gian ngắn người ta đã làm xong hệ thống đường với tổng số chiều dài là 200km, trong đó đường Rát Đămnơn (lối đi của vua) chiếm một phần kinh phí khá lớn; là con đường lớn của thành phố nối đại hoàng cung với khu Đuxít. Đuxít ngày nay là một quận và cung vua Phumiphôn (Rama IX) nằm trong đất của quận này, một cung vua vốn được xây dựng từ thời Rama V. Ngoài ra còn có những công trình nổi tiếng khác cũng thuộc quận này nhưtoà nhà quốc hội, trường nam học sinh do vua Rama VI thành lập, một số dinh thự lớn nhỏ của hoàng tộc, các doanh trại, vườn thú quốc gia và một số các Bộ quan trọng đóng dọc theo phố Rát Đămnơn ngay từ những ngày đầu hình thành con đường cho đến nay.

Cùng với sự biến đổi to lớn của hạ tầng kỹ thuật đô thị, người Âu, người Mỹ và cả người châu Á đã có mặt ở Bangkok ngày một đông, góp phần biến thủ đỏ thành một thành phô’ mang mầu sắc quốc tế. Đầu tư nước ngoài đã là những nhân tô’ hỗ trợ cho chương trình hiện đại hoá của vua Rama V với việc xây dựng các ngân hàng, bệnh viện, trường học… cũng như các tổ chức xã hội, văn hoá khác.

Dưới triều vua Rama VI (1910-1925), cũng có nhiều công trình quan trọng được xây dựng nhưtrường Đại học Tổng hợp Chulalongkon (xây năm 1916), khu công viên lớn Lumpini và hệ thống cống điều chỉnh mực nước sông và kênh mương chảy qua thành phố. Cùng với việc phát triển giao thông đường bộ (đường ôtó và xe lửa) thì việc vận chuyển trên sông và kênh mương cũng mất đi tầm quan trọng. Nhiều đoạn kênh cũ đã được lấp đi để xây dựng đường xá và những toà nhà mới theo kiểu châu Âu.

Dưới thời vua Rama VII (1925-1935), Thái lan chuyển từ chê độ quân chủ chuyên chế sang chế độ quân chủ lập hiến. Thủ đô Bangkok được tổ chức thành hai khu vực hành chính là Krung Thep ở phía bờ Đông và Thonburi phía bờ Tây sông Chao Phraya, tuy nhiên đại bộ phận dân cư (80%) là ở phía bờ Đông.