Kiến trúc chùa ở Bangkok

Nghiên cứu về đặc điểm xã hội của Thái Lan cho thấy đạo Phật có vị trí rất quan trọng trong đời sống dân cư. Đạo phật là quốc giáo, 94% dân cư theo đạo Phật, cả nước có 30 vạn nhà sư, hơn 20 nghìn ngôi chùa và chỉ riêng ở thủ đô Bangkok cũng có tới 500 ngôi chùa. kiến trúc ngôi chùa là hình ảnh nổi bật trong kiến trúc truyền thống ở Thái Lan, từ nông thôn tới đô thị. Người dân rất gắn bó với ngôi chùa, không chỉ vì đây là nơi tiến hành các nghi lễ tôn giáo mà còn có vai trò như một trung tâm xã hội đáp ứng cả các yêu cầu về giáo dục, y tế, văn hoá tâm linh, cấu trúc ngôi chùa khá đặc trưng với hai cách thể hiện chính: một loại xây bằng gạch, có mặt bằng hình chữ nhật và thường chỉ gồm một căn phòng rộng, mái thoải dốc, chồng lên nhau với ba hay năm tầng; loại khác có mặt bằng hình chữ thập gồm một căn phòng lớn và bốn cổng vòm nhô ra bốn phía, mái cũng chổng lên nhau, trên cùng là tháp cao có chóp vút nhọn như cây kim hay hình lõi ngỏ. Các đầu hồi có thể được dát vàng hay ghép thủy tinh màu với rất nhiều trang trí.

Kiến trúc chùa ở Bangkok 1

Vat tức chùa Phật ỏ Thái Lan là những công trình kiến trúc tôn giáo đóng vai-trò to lớn trong sự phát triển của nghệ thuật kiến trúc Thái. Mỗi chùa đều có những kiểu thể hiện kiến trúc khác nhau, song chính diện đều có cổng vào phảng phất nét kiến trúc Ân Độ, quê hương của Phật giáo.

Vat Phra Keo

Đây là một ngôi chùa khá tiêu biểu ở thủ đô Bangkok và đã trỏ thành một công trình hấp dẫn hàng đầu cho khách du lịch đến tham quan thủ đô Thái Lan. Vị trí của chùa ở phía đông của sông Chao Phraya, kề với khu quảng trường Phra Nam ở trung tâm thủ đô, trong một khu vực thuộc đất của hoàng gia xưa kia. Các vua Thái Lan vẫn thường đến để làm lễ tại chùa này vào những ngày lễ hội hàng năm. Lối đi chính để vào chùa từ phía đại lộ Sanam Chai, khu chùa và khu hoàng cung vốn được bao bọc bởi một pháo đài kiên cố mà hiện nay chỉ còn được giữ lại một số đoạn. Đây là một tổng thể chùa rất tiêu biểu cho các chùa tháp ở Thái Lan, được thực hiện vào thới kỳ kinh đô Thái Lan đã chuyển vể Bangkok, hình ảnh chùa nổi bật tại khu trung tâm thủ đô với các mái chùa nhấp nhô bằng ngói men nhiều màu sắc óng ánh dưới ánh mặt trời. Trong quần thể khu chùa còn được trang trí bằng rất nhiều tháp, có tháp chính được dát vàng và nhiều tháp phụ có cấu trúc đơn giản hơn nhưng cũng góp phẩn vào tổng thể bằng những đường nét rất duyên dáng. Trung tâm của ngôi chùa là công trình nhà Bot được cấu trúc như một toà Phật điện rất nguy nga với những trang trí lộng lẫy, thể hiện sự tôn kính tuyệt đối của các triều vua và của nhân dân Thái Lan đối với Phật giáo. Công trình này có mặt bằng hình chữ nhật, có các hàng cột chạy trên những cạnh dài và là bộ phận để đỡ phần đua ra của bộ mái được cấu tạo với ba lớp chồng lên nhau tạo thành những đường cong rất nhẹ nhõm. Tại các diềm mái ở phía đầu hồi có những hình trang trí uốn lượn với những hình trang trí Naga có đầu rồng được cấu tạo khá đặc sắc theo phong cách riêng của Thái Lan. Với hình thức mái cong và những trang trí phong phú, bộ mái trở thành nhẹ nhõm như những tấm thảm được bay lượn cùng các hình rồng lượn sóng. Tại các đầu hồi của các mái đều được trạm khắc rất tinh vi với nhiều loại hoa lá, chim muông cũng như các hình Phật ngồi thiển trên toà sen. Hình ảnh trang trí còn trở nên rực rỡ bởi việc ráp các mảnh kính và sứ nhiều màu, khi có ánh sáng chiếu vào trở nên lóng lánh và vỏ cùng rực rỡ.

Bên trong toà nhà là một bức tượng Phật nổi tiếng do được làm bằng ngọc bích toàn khối, cao 66 cm, rộng 48,3 cm, được vua Chakri (Rama I) là ông vua đầu tiên của vương triều hiện đại chuyển từ Viêng Chăn ở Lào về. Theo các tài liệu lịch sử thì trong pho tượng Phật ngọc có đặt 9 viên xá lị của Đức Phật ở các vị trí đầu, vai, bụng, đầu gối vì thế pho tượng được coi là một thánh tích hết sức thinh thiêng. Tượng được đặt trong một hộp kính pha lê trong suốt và trên một bệ cao. Xung quanh tượng Phật ngọc còn có một số tượng Phật khác và cũng có tượng của vua Chakri.

Khuôn viên khu chùa được bao bọc bởi các bức tường bao quanh và trên tường cũng có mái để che phủ các bức tranh tường rất lớn thể hiện các chủ đề của đạo Phật và cũng là những tác phẩm nghệ thuật rất độc đáo của Thái Lan. Trong khuôn viên này, ngoài toà điện Phật chính nêu trên còn có khá đầy đủ các yếu tố thông thường trong khuôn viên ngôi chùa Thái Lan như nhà hành lễ, các tháp xá lị, nhà đọc kinh, các tháp trang trí và tạo nên một khung cảnh hết sức phong phú.

Vat Arun

Nằm ở khu vực Thonburi phía bờ tây sông Chao Phraya và được xây dựng từ thế kỷ XVII, được sử dụng như ngôi chùa của hoàng gia vào thời vua Taksin, khi đó Thonburi còn là kinh đô. Ngôi chùa cũng là nơi đặt tượng Phật ngọc lúc mới được đưa về trước khi được chuyển sang Vat Phra Keo vào thời Rama I.

Hình ảnh nổi bật của chùa là ngôi tháp Phara Prang cao 67 m mang phong cách tháp Khơme xây dựng vào nửa đầu thế kỷ XIX (triều vua Rama II và Rama III). Kết cấu chùa xây gạch ngoài bao bọc thạch cao và gắn các miếng men gốm, kiểu xây dựng phổ biến vào thời kỳ đầu hình thành khu Ratanakosin (khi thuyền buôn Trung Hoa thường bỏ lại nhiều sản phẩm gốm vỡ).

Trong chùa có rất nhiều tượng đẹp và tranh tường diễn tả các ý tưởng về triết học Phật giáo (trong đó có bức mô tả đầy hình tượng về khái niệm “sinh, lão, bệnh, tử’). Do nằm về phía bên kia sông nên vào mỗi buổi sáng có ánh mặt trời, hình ảnh chùa rất đẹp khi nhìn từ phía thành phố chính (phía đông) vì thế thường được gọi là “chùa Bình Minh”.

Vat Po (Phra Chetuphon)

Ngôi chùa cổ nhất và cũng rộng lớn nhất của Bangkok, một đặc điểm dễ nhớ về ngôi chùa là ở đây có pho tượng Phật nằm có kích thước kỳ vĩ: chiều dài tượng tới 46 m, bề dày thân cao 15 m. Chùa có niên đại thế kỷ XVI nhưng được xây dựng lại hoàn chỉnh hơn vào năm 1781.

Chùa có toà bot rất lớn, bao quanh bởi một hành lang với 394 tượng Phật ngồi, bốn toà vi bản, bốn tháp lớn tưởng niệm ba vị vua đầu tiều đại Chakri (riêng vua Rama III có hai tháp). Ngoài ra còn có 91 tháp nhỏ hơn, một toà nhà thư viện. Toà vi hản lớn trong đó có đặt tượng Phật nằm và cũng được dùng làm nơi giảng dạy triết lý Phật giáo.

Chùa Vat Po đã được nhà vua tổ chức thành một trung tâm nghiên cứu để các thanh niên có thể được tiếp thu các kiến thức tổng quát về đời sống. Vì thế đã được coi là mót “bách khoa toàn thư sống”. Ở đây có các mẫu hình của hầu hết các loại nghệ thuật: kiến trúc, hội họa, điêu khắc, thơ ca, y học, nghệ thuật,quân sự… cũng như những sản vật quý trong nước như các loại cây gỗ, cây thuốc… Nhà vua còn cho khắc lên các thẻ nhỏ bằng đá hoa cương những kiến thức của người Thái thời đó về y học, chiêm tinh học, thơ ca… Những tấm thẻ này được áp lên tường hoặc lên các cột của ngôi chùa. Tên tuổi của nhà vua được gắn liền với việc sáng lập nên công trình “Bảo tàng – đại học” đầu tiên của Thái Lan này.
Chùa Vat Po cũng là nơi lưu giữ truyền thống chữa bệnh theo phương pháp Thái Lan cổ truyền.

Vat Mahathat

Được xây dựng vào năm 1700 và có chức năng là trung tâm quốc gia của giáo hội. Chùa Mahathat là một trong hai trường đại học Phật giáo ở Bangkok. Trường đã trở thành nơi đào tạo Phật giáo quan trọng của vùng Đông Nam Á, những vị sư ở những nước lân cận cũng thường được đến thụ giáo tại chùa này.
Chùa còn là nơi cung cấp nguồn thảo mộc dược liệu và thực hiện việc chữa bệnh theo phương pháp Thái Lan cổ truyền bằng xoa bóp, day ấn… nhiều người Thái Lan và cả người nước ngoài thường đến đây để được hướng dẫn phương pháp Thiền định như một phương pháp chữa bệnh quan trọng.